Prawa autorskie i licencje

Tworzysz oprogramowanie, projekty graficzne, materiały marketingowe, zdjęcia, filmy lub inne treści – albo zlecasz ich powstanie innym. W obu sytuacjach własność autorskich praw majątkowych decyduje o tym, kto faktycznie jest właścicielem efektów tej pracy, czyli utworu. Brak precyzyjnych umów to ryzyko kosztownych sporów, niezależnie od tego, po której stronie stoisz.

Obsługujemy zarówno twórców, którzy chcą chronić i komercjalizować swoją twórczość, jak i organizacje nabywające prawa do utworów.

problemy, które chętnie dla ciebie rozwiążemy

Autorskie prawa majątkowe nie przechodzą automatycznie.

Prawa nie przechodzą na zamawiającego samoczynnie, nawet jeśli w całości sfinansowałeś powstanie utworu. Zgodnie z art. 53 ustawy o prawie autorskim przeniesienie wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Wyjątkiem są pracownicy – prawa do utworów z ramienia stosunku pracy przechodzą na pracodawcę z mocy art. 12. Poza tym bez umowy prawa pozostają przy twórcy.

Umowa jest, ale prawa nie przeszły skutecznie.

Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe musi wyraźnie wskazywać pola eksploatacji – bez tego jest w tym zakresie nieważna, zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy. Brak zapisów o utworach zależnych, opracowaniach lub pracach podwykonawców to kolejne luki, przez które prawa formalnie pozostają przy twórcy mimo zapłaty za ich przeniesienie.

Brak wynagrodzenia za każde pole eksploatacji.

Zgodnie z art. 45 ustawy, jeśli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym polu eksploatacji. Umowy, które tego nie regulują wprost, narażają nabywcę na roszczenia o dodatkowe wynagrodzenie, nawet po latach od podpisania kontraktu.

Licencja, która nie daje Ci tego, czego potrzebujesz.

Zakres licencji, ograniczenia terytorialne i czasowe, możliwość sublicencjonowania, prawo do udzielania dalszych licencji – nieprecyzyjne zapisy w tych miejscach wychodzą na jaw dopiero wtedy, gdy chcesz z licencji skorzystać. Okazuje się wtedy, że planowane użycie wykracza poza umowę, a renegocjacja po fakcie jest droższa niż ustalenie warunków na starcie.

Utwory zależne i opracowania bez zgody twórcy.

Chcesz zmodyfikować, zaadaptować lub opracować cudzy utwór? Wymaga to zgody twórcy utworu pierwotnego, nawet jeśli nabyłeś prawa majątkowe do oryginału. Brak odpowiednich zapisów w umowie to częsty błąd, który blokuje dalsze korzystanie z zakupionych materiałów.

Podwykonawca stworzył materiały - ale czy prawa są Twoje?

Jeśli zlecasz prace twórcze podwykonawcom, prawa do wytworzonych materiałów pozostają przy nich, chyba że umowa skutecznie je przenosi. Musisz też zadbać, żeby podwykonawca sam dysponował prawami do wszystkich elementów swojej pracy, w tym do materiałów tworzonych przez jego współpracowników.

Twoje materiały są używane bez zgody.

Naruszenie autorskich praw majątkowych uprawnia do żądania zaniechania naruszenia, usunięcia jego skutków, odszkodowania oraz wydania uzyskanych korzyści. Skuteczne dochodzenie tych roszczeń wymaga jednak dokumentacji potwierdzającej Twoje prawa do utworu.

Dobrze zaprojektowane umowy podnoszą wartość Twoich kontraktów.

Pokazujemy firmom, jak precyzyjnie wynegocjowane pola eksploatacji, kontrola nad licencjami i jasność co do własności intelektualnej zwiększają wartość portfela kontraktów.

dlaczego kpcm

Obsługujemy obie strony transakcji

Pomagamy zarówno twórcom, którzy chcą chronić i komercjalizować swoją twórczość, jak i firmom nabywającym prawa do utworów. Wiemy, jak konstruować zapisy o przeniesieniu praw autorskich na wszystkich niezbędnych polach eksploatacji, bez luk, przez które prawa mimo zapłaty zostają przy twórcy.

Licencje dopasowane do rzeczywistych potrzeb

Przygotujemy licencje precyzyjnie określające zakres uprawnień, pola eksploatacji, ograniczenia terytorialne i czasowe oraz możliwość sublicencjonowania. Dzięki temu wiesz dokładnie, na co się zgadzasz i gdzie są granice Twoich uprawnień, zanim podpiszesz dokumenty.

Mówimy językiem Twojej branży

Rozumiemy specyfikę różnych rodzajów twórczości – oprogramowania, materiałów marketingowych, projektów graficznych czy treści contentowych. Wiemy, jak ta specyfika przekłada się na zapisy umowne, więc nie musisz tłumaczyć nam od zera, jak działa Twój biznes.

Obsługa praw autorskich i licencji

Umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych

Przygotowujemy umowy z precyzyjnym wskazaniem pól eksploatacji, wynagrodzenia za każde z nich oraz zapisów o utworach zależnych, opracowaniach i prawach do materiałów tworzonych przez podwykonawców. Skuteczne i dopasowane do specyfiki Twojej branży.

Umowy licencyjne

Przygotujemy licencje wyłączne i niewyłączne z określeniem zakresu uprawnień, pól eksploatacji, ograniczeń terytorialnych i czasowych, możliwości sublicencjonowania i zasad wynagrodzenia. Licencja wyłączna wymaga formy pisemnej – zadbamy, żeby była skuteczna i egzekwowalna.

Audyt dokumentacji

Sprawdzimy, czy posiadane umowy skutecznie przenoszą lub licencjonują prawa do materiałów, z których korzystasz – z weryfikacją pól eksploatacji, zapisów o podwykonawcach i prawa do opracowań. Wskażemy luki i zaproponujemy konkretne działania naprawcze.

Ochrona przed naruszeniami

Przygotujemy wezwanie do zaprzestania naruszeń i pomożemy w dochodzeniu roszczeń z tytułu bezprawnego korzystania z Twojej twórczości. Zadbamy też o dokumentację, która potwierdzi Twoje prawa do utworu.

Bieżące doradztwo

Nie masz pewności, czy możesz użyć danego materiału albo jak skonstruować umowę z nowym twórcą? Chcesz sprawdzić, czy prawa do utworów stworzonych przez Twoich pracowników faktycznie Ci przysługują? Umów się na konsultację — odpowiemy konkretnie i bez zwłoki.

Dla kogo jest ta usługa

Prawa autorskie rozstrzygają się w umowie, niezależnie od tego, po której stronie stoisz. Pracujemy zarówno z twórcami, jak i z nabywcami praw. Najczęściej są to:

Firmy IT i twórcy oprogramowania

Agencje marketingowe i ich klienci

Fotografowie i kamerzyści

Twórcy i influencerzy

Firmy zlecające prace twórcze podwykonawcom

Pracodawcy, u których utwory powstają w ramach stosunku pracy

CO GROZI ZA BŁĘDY W PRAWACH AUTORSKICH

W prawie autorskim najczęstszy błąd jest niewidoczny aż do sporu – a wtedy okazuje się, że prawa zostały przy kimś innym albo że korzystasz z czegoś bez uprawnienia.

ART. 53 PR. AUT.

forma pisemna

bez zachowania formy pisemnej i wskazania pól eksploatacji prawa zostają przy twórcy - mimo zapłaty nie korzystasz z materiału swobodnie.

ART. 45 PR. AUT.

osobna zapłata

bez odpowiednich zapisów twórca może żądać wynagrodzenia za każde pole eksploatacji, nawet po latach od podpisania umowy.

ART. 79 PR. AUT.

do 2x stawki

za korzystanie z utworu bez praw - obok zaniechania naruszenia, usunięcia skutków i wydania uzyskanych korzyści.

ART. 116 PR. AUT.

do 5 lat więzienia

odpowiedzialność karna za plagiat i bezprawne rozpowszechnianie cudzego utworu, do pozbawienia wolności włącznie.

Słowniczek pojęć z prawa autorskiego

Utwór to przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, na przykład kod, grafika, zdjęcie, tekst czy film.
Autorskie prawa majątkowe to zbywalne prawa do korzystania z utworu i czerpania z niego korzyści, w odróżnieniu od niezbywalnych praw osobistych, jak prawo do autorstwa.
Pola eksploatacji to konkretne sposoby korzystania z utworu, które umowa musi wymienić, aby przeniesienie praw lub licencja były skuteczne.
Przeniesienie praw a licencja: przeniesienie oddaje utwór na własność, licencja udziela jedynie prawa do korzystania w określonym zakresie i czasie.
Utwór zależny (opracowanie) to twórcza modyfikacja cudzego utworu, na przykład adaptacja lub tłumaczenie, której rozpowszechnianie wymaga zgody twórcy oryginału.
Stosowne wynagrodzenie to wynagrodzenie należne za zgodne z prawem korzystanie z utworu, stanowiące podstawę roszczeń z art. 79 ustawy.

najczęstsze pytania

Czy prawa przechodzą na mnie, skoro zapłaciłem za wykonanie?

Nie automatycznie. Poza utworami pracowniczymi prawa zostają przy twórcy, dopóki nie przeniesie ich pisemną umową wskazującą pola eksploatacji. Sama faktura ani zapłata nie wystarczą.

Czym różni się przeniesienie praw od licencji?

Przeniesienie autorskich praw majątkowych oddaje utwór na własność, a licencja daje jedynie prawo do korzystania w określonym zakresie i czasie. Licencja wyłączna wymaga formy pisemnej.

Co to są pola eksploatacji i dlaczego są kluczowe?

To konkretne sposoby korzystania z utworu. Umowa musi je wymienić, bo prawa i wynagrodzenie obowiązują wyłącznie w ich zakresie. Brak danego pola oznacza, że nie masz do niego praw.

Czy mogę modyfikować lub adaptować kupiony utwór?

Tworzenie opracowań i utworów zależnych wymaga zgody twórcy utworu pierwotnego, nawet jeśli nabyłeś prawa majątkowe do oryginału. To zapis, o który łatwo zapomnieć.

Czy mam prawa do tego, co stworzą moi pracownicy lub podwykonawcy?

W przypadku pracowników prawa do utworów stworzonych w ramach stosunku pracy co do zasady przechodzą na pracodawcę. W przypadku podwykonawców prawa zostają przy nich, chyba że umowa skutecznie je przenosi – łącznie z pracami ich własnych współpracowników.